SSC HSC Board Exam 2026 | फेब्रुवारी-मार्च २०२६ मध्ये होणाऱ्या दहावी आणि बारावीच्या बोर्ड परीक्षा आता अगदी तोंडावर आल्या आहेत. विद्यार्थी रात्रंदिवस अभ्यास करत आहेत, तर पालकांचीही धावपळ सुरू आहे. पण याच धावपळीत एक महत्त्वाची गोष्ट राहून गेली, तर तुमच्या मुलाचे शैक्षणिक वर्ष अडचणीत येऊ शकते. राज्य आणि केंद्र सरकारच्या नव्या डिजिटल धोरणानुसार, आता SSC आणि HSC च्या प्रत्येक विद्यार्थ्याला ‘APAAR ID’ (अपार आयडी) काढणे अनिवार्य करण्यात आले आहे. हा निर्णय केवळ एक कागदी प्रक्रिया नसून, विद्यार्थ्यांच्या संपूर्ण भविष्याचा पाया ठरणार आहे.
नेमका काय आहे हा ‘अपार आयडी’?
जसा आपल्या सर्वांकडे ‘आधार कार्ड’ आहे, जो आपली ओळख पटवतो, तसाच विद्यार्थ्यांसाठी आता हा ‘अपार आयडी’ असणार आहे. याला ‘One Nation, One Student ID’ असेही म्हटले जात आहे. ग्रामीण भागात अनेकदा कागदपत्रे हरवण्याची भीती असते, कधी पुरामुळे तर कधी स्थलांतरामुळे महत्त्वाची प्रमाणपत्रे गहाळ होतात. पण एकदा का हा ‘अपार आयडी’ तयार झाला की, विद्यार्थ्याचे पहिलीपासूनचे ते थेट पदवीपर्यंतचे सर्व रेकॉर्ड्स, गुणपत्रिका आणि प्रमाणपत्रे एका डिजिटल लॉकरमध्ये आयुष्यभरासाठी सुरक्षित राहतील.
२०२६ च्या परीक्षेसाठी हे का गरजेचे आहे?
बोर्डाने स्पष्ट संकेत दिले आहेत की, ज्या विद्यार्थ्यांकडे हा आयडी नसेल, त्यांना भविष्यात डिजिटल गुणपत्रिका मिळवताना किंवा कॉलेज प्रवेशाच्या वेळी अडचणी येऊ शकतात. परीक्षेचा निकाल लागल्यानंतर तुमची ओरिजिनल मार्कशीट थेट ‘डिजिलॉकर’मध्ये जमा होईल आणि त्यासाठी हा आयडी लिंक असणे आवश्यक आहे. याशिवाय, सरकारकडून मिळणाऱ्या विविध शिष्यवृत्ती (Scholarship) आणि सवलतींचा लाभ घ्यायचा असेल, तर आता मध्यस्थांची गरज उरणार नाही; सर्व काही या एका आयडीमुळे पारदर्शकपणे पार पडेल.
पालकांनो आणि विद्यार्थ्यांनो, आता ‘हे’ करा!
अनेक पालकांना वाटते की ही प्रक्रिया खूप किचकट असेल, पण तसे नाही. शाळांच्या माध्यमातून ही नोंदणी प्रक्रिया पार पाडली जात आहे. पालकांनी फक्त एकच करायचे आहे – आपल्या पाल्याच्या शाळेशी किंवा कॉलेजशी संपर्क साधून ‘अपार आयडी’ची नोंदणी झाली आहे का, याची खात्री करून घ्यायची आहे. ही एक छोटीशी पायरी तुमच्या मुलाचे शैक्षणिक भविष्य अधिक सुरक्षित आणि सुलभ करणार आहे.